Zagrożenia te są o tyle niebezpieczne, że ich niszczycielskie działanie ujawnia się dopiero po jakimś czasie. Złudne wrażenie, że komputerowi nic się nie dzieje w czasie burzy może zaowocować zaskoczeniem w momencie gdy , wydawałoby się bez powodu, komputer nagle przestanie działać albo okaże się, że mamy uszkodzony twardy dysk i do tego problem z odzyskaniem danych.

Burze i błyskawice to oczywiście nie jedyne zagrożenia. Równie niebezpieczne może być stałe oddziaływanie urządzeń domowych i biurowych emitujących impulsy i pole elektromagnetyczne. Szczególnie niebezpieczne są wszelkie urządzenia z napędem silnikowym, jak choćby źle izolowane odkurzacze i im podobne sprzęty. Ich działanie nie musi koniecznie doprowadzić do natychmiastowego uszkodzenia sprzętu, ale systematyczne zaburzanie pracy bardzo delikatnych podzespołów komputera często prowadzi do trwałych uszkodzeń.

Pamiętajmy więc, że wykonując jakiekolwiek prace sprzętem, który może generować pole elektromagnetyczne powinniśmy mieć na uwadze również bezpieczeństwo naszego komputera.

Jak to możliwe?

Prąd to przede wszystkim napięcie i pole elektromagnetyczne. Skoki , impulsy lub napływy prądu mogą doprowadzić do zmiany temperatury pracy podzespołów w komputerze i jego częściach nieprzystosowanych do tego typu wahań. Przy czym pamiętajmy, że gniazdko elektryczne nie jest jedynym źródłem napięcia, jest nim również modem telefoniczny.

Podstawowe znaczenie ma tu jakość prądu otrzymywanego z sieci. Niestety nad tym nie jesteśmy w stanie zapanować, ale możemy się odpowiednio zabezpieczyć. Najprostszym, ogólnodostępnym sposobem jest zakup UPS-a, który oprócz funkcji akumulatora spełnia też rolę stabilizatora napięcia niwelując wszelkie wahania w napływie energii.

Bezpieczeństwo

Macierz RAID 1 to dwa dyski połączone ze sobą i odpowiednio przygotowane (skonfigurowane) do pracy. Korzystając z macierzy wszystko cokolwiek robimy zapisywane jest na obydwu dyskach jednocześnie. Każdy z dysków jest lustrzaną kopią drugiego. Dzięki macierzy bezpieczeństwo naszych plików wzrasta dwukrotnie – uszkodzenie jednego dysku nie oznacza utraty danych. Wszystkie dane znajdują się na drugim. Dysk uszkodzony możemy spróbować naprawić.

Koszt

Koszt macierzy to właściwie koszt zakupu drugiego dysku, lub dwóch zupełnie nowych dysków, jeśli nie chcemy rekonfigurować już posiadanego. Jeśli sami nie potrafimy przeprowadzić konfiguracji macierzy możemy ją zlecić fachowcom, w takim wypadku koszty zakupu należałoby powiększyć o koszt wykonania usługi.

Wady

Podstawową wadą takiego rozwiązania jest niestety nikła odporność na uszkodzenia powodowane przez wirusy. Wirusy i szkodliwe oprogramowanie również są przez macierz duplikowane. Zastosowanie RAID 1 nie oznacza więc, że możemy zrezygnować z oprogramowania antywirusowego.

Faktem najbardziej w tym wszystkim zatrważającym jest to, że zapewnienie bezpieczeństwa danym jest często wymogiem prawnym. Pomijając dane osobowe przechowywane na dyskach, równie ważne są te, codziennie wykorzystywane w pracy, w działalności podstawowej lub pomocniczej, choćby w księgowości.

Prawo podatkowe i przepisy dotyczące samej rachunkowości wymagają zapewnienia ciągłości działania. Ciągłość tą możemy osiągnąć jedynie poprzez zabezpieczenie wszystkich przetwarzanych informacji i tych aktualnych i danych historycznych. Tymczasem wiele firm tak naprawdę nie zwraca na to większej uwagi. Problem pojawia się dopiero w momencie gdy w wyniku jakichś nieprzewidzianych zdarzeń dochodzi do utraty lub uszkodzenia plików i baz danych.

Z raportu wspomnianego na wstępie wynika też, że nakłady ponoszone przez przedsiębiorstwa na odzysk danych są równe (o ile nie wyższe) nakładom finansowym, których wymagałoby wprowadzenie skutecznych zabezpieczeń. Innymi słowy: wolimy płacić za odzysk (często o niższej niż 100% skuteczności) niż za ochronę, która zagwarantowałaby nam nieporównywalnie wyższy poziom bezpieczeństwa.

Nowoczesność technologii i w tym wypadku nie zwalnia z ostrożności i zapobiegliwości, a zgodnie ze znanym przysłowiem - „lepiej zapobiegać niż leczyć”.

Oto lista programów do odzyskiwania danych:

PC INSPECTOR File Recovery

To bodaj najsłynniejszy darmowy program do odzyskiwania danych. Jego zaletami są prosta obsługa i ( jak na darmowy program) wysoka jakość. Program potrafi nie tylko odzyskiwać dane z prostych przypadków, ale pozwala również na odzysk danych w trybie podobnym do GREP to jest umożliwia odnalezienie plików bez znajomości (możliwości odzyskania) odniesienia w tablicy alokacji plików.

program odzyskuje następujące typy plików ARJ, AVI, BMP, CDR, DOC, DXF, DBF, XLS, EXE, GIF, HLP, HTML, HTM, JPG, LZH, MID, MOV, MP3, PDF, PNG, RTF, TAR, TIF, WAV, ZIP

Disk Investigator

To program pozwalający na odzysk ukrytych przez system informacji na temat partycji, czy konkretnych plików.

Za jego pomocą możliwe jest odzyskanie plików, ale do prostych, domowych zastosowań raczej się nie nadaje. Pozwala na podgląd dysku w edytorze heksadecymalnym. Dobry soft dla pasjonatów.

R-Linux

Kolejny darmowy program do odzyskiwania danych. Tym razem z partycji Linux Ext2FS. Do jego najważniejszych zalet można zaliczyć umiejętność tworzenia pliku obrazu partycji. Pracuje pod kontrolą systemu Windows.

Digital Image Recovery 1.47

program pomagający odzyskać dane z kart pamięci Flash Card (FC), SmartMedia, SONY Memory Stick, IBM Micro Drive, Multimedia Card (MMC), Secure Digital Card (SD). Możemy go używać do odzyskiwania danych z plików JPEG (jpg), TIFF, PNG, GIF, BMP, CRW, a także AVI, WAV czy MOV.

BulletProof File Copy

Program pomocny przy uszkodzony, zarysowanych płytach napędów optycznych. Oprogramowanie próbuje odczytać uszkodzony plik/katalog przy użyciu metod, które bardzo często pozwalają na stworzenie kopii uszkodzonego nośnika.

Roadkil’s Unstoppable Copier

Kolejny program odzyskujący dane z uszkodzonych napędów optycznych. Ciekawostką jest fakt występowania również wersji dla Linux.

Roadkil’s Undelete

Krótko mówiąc - darmowy program do odzyskiwania danych usuniętych w systemie plików rodem z Redmond.

Roadkil’s Boot Builder

Istotny program, pozwalający na odzysk danych z uszkodzonej (usuniętej) partycji dysku. Poza odbudowywaniem partycji pozwala na export/import boot sektorów.

Smart Data Recovery

Program odzyskuje dane z dysków i napędów działających na systemach plików FAT12, FAT16, FAT32 oraz NTFS. Dostępny jest również program do odzyskiwania danych (np. fotografii) z kart pamięci różnego typu, jak również osobne aplikacje do odzysku danych z poszczególnych systemów.

ADRC Data Recovery Software Tools

No cóż - o tym programie można powiedzieć bardzo wiele… ale może wystarczy, że to chyba jeden z bardziej rozbudowanych funkcjonalnie programów, które można zaliczyć do kategorii ‘ darmowe programy do odzyskiwania danych ‘. Program odzyskuje dane z uszkodzonych logicznie nośników - dysków, dyskietek, płyt, ponadto potrafi przenieść dane z fizycznie uszkodzonych sektorów (tzw. bad sektory), zarządza “obrazami” dysków i potrafi na nich pracować, jak również tworzy i odtwarza obraz dysku “jeden do jeden”. Potrafi również exportować i importować boot sektory… jednym słowem… cudo na licencji freeware.

DataRecovery version 2.2.1

Japoński freeware do odzysku danych. Ciekawostką jest, że autor chwali się możliwością odtworzenia zaszyfrowanych plików w partycji EFS.

PhotoRec 6.4

Bardzo ciekawa pozycja w dziale odzysku danych z kart pamięci aparatu fotograficznego. Dlaczego? Ano dlatego, że jest to zbiór programów prawie dla każdego systemu operacyjnego….No i znaleźć na stronie producentów można wiele innych, bardzo przydatnych programów.

Restoration 2.5.14

Aplikacja odzyskująca utracone pliki i katalogi skasowane z pominięciem kosza. Umożliwia uruchomienie z “flopa” czyli dyskietki. Program posiada również opcję bezpiecznego kasowania danych, tak aby nie miały do nich dostępu osoby niepowołane.

Handy Recovery 1.0

Bodaj ostatnia wersja softu do odzyskiwania danych ze statusem freeware z firmy Handy, wsławionej darmową aplikacją do automatycznej archiwizacji danych.

FlopShow v1.2

Soft, specjalizujący się w odzysku informacji z uszkodzonych logicznie napędów FDD tj. stacji dyskietek. Potrafi nie tylko odzyskiwać dane ,ale również tworzyć obrazy napędów, co jest bardzo pomocne przy wielokrotnym skanowaniu (chyba wszyscy wiedzą o co chodzi )

SectorSpy

Program raczej dla zaawansowanych. Pozwala na zrzut sektorów do pliku. Ponadto można poruszać się po uszkodzonych sektorach i przeszukiwać je po zadanych stringach.

Zabezpieczanie danych przy pomocy technologii opartej na taśmach jest dość kosztowne, ale przy odpowiedniej ilości danych, w przeliczeniu na koszt zarchiwizowania 1 GB metoda ta jest bardziej opłacalna od innych, poza tym charakteryzuje się dużą wydajnością i efektywnością dzięki czemu jest coraz popularniejsza w firmach, w których istnieje konieczność wykonywania scentralizowanego backupu dużej ilości danych.

Archiwizacja danych i ich backup w technologii taśm magnetycznych wykonywane są przy pomocy specjalnego osprzętu podłączonego bezpośrednio do serwera. Przenoszenie i przełączanie pomiędzy poszczególnymi jednostkami jest mało wydajne, ale również możliwe. Raz wykorzystaną taśmę można użyć ponownie, stąd metoda ta cieszy się dużą popularnością przy wykonywaniu backupów.

Odzysk danych z taśm, w razie ich uszkodzenia, również jest łatwy ale duża wytrzymałość taśm magnetycznych zapewnia z reguły bezproblemowe i bezpieczne przechowywanie danych.

Archiwizacja danych i ich przechowywanie w sieci ma dosyć długą historię. Popularne ftp’y nie są niczym innym jak magazynami informacji online.

W tej chwili wykupując abonament u operatora tego typu usług otrzymujemy pojemne konto do przechowywania danych i specjalną aplikację, którą konfigurujemy zgodnie z naszymi potrzebami odnośnie częstotliwości i ilości informacji, które mają być magazynowane na wykupionym serwerze.

Metoda ta sprawdza się najlepiej w firmach, które nie generują dużej ilości danych, ze względu na ograniczoną pojemność serwera i możliwości transferu – nawet najszybszy transfer internetowy może okazać się zbyt wolny dla potrzeb archiwizowania danych gromadzonych w bazach danych czy w programach transakcyjnych.

Zabezpieczanie danych poprzez transfer do operatora może okazać się problematyczne również ze względu na bezpieczeństwo transferu i samych danych powierzonych obcej firmie.

Kolejnym minusem może być utrudniony odzysk danych w przypadku problemów z internetem.

Koszt usługi uzależniony jest najczęściej od objętości wykupionego miejsca i od wielkości miesięcznego transferu

Oprócz nośników informacji takich jak płyty CD i DVD równie popularne i stosunkowo mało kosztowne jest zaopatrzenie się w dodatkowy dysk zewnętrzny. Dyski takie to koszt rzędu kilkuset złotych, mają pojemność porównywalną z napędami montowanymi w komputerach i pracują mniej więcej z taką samą szybkością (przy odpowiednim zasilaniu). Archiwizacja danych przy ich użyciu odbywa się na zasadzie zapisywania plików na dysku tak, jakby to był normalny dysk wewnętrzny.

W miejscach, w których użytkownicy komputerów pracują w sieci, wygodniejszym i efektywniejszym rozwiązaniem będzie archiwizowanie danych na dysku podłączonym do sieci. Ciągła praca takiego urządzenia umożliwia automatyczne backupy plików. Nie zapewnia to co prawda pełnej ochrony, w razie awarii pamięci zewnętrznej konieczny będzie odzysk danych, dlatego ważne jest dodatkowe wzmocnienie zabezpieczenia np. RAID’em 1 (połączenie dwóch dysków, z których jeden staje się lustrzaną kopią drugiego, tzw. mirroring) lub podłączenie dodatkowego dysku i systematyczne kopiowanie danych również na ten dysk.

Jednak ma i swoje minusy. W razie awarii sprzętu lub jego zawirusowania, to przede wszystkim dane znajdujące się na dysku narażone są na uszkodzenia, co może nawet doprowadzić do ich utraty. Co prawda zawsze istnieje możliwość ich odzyskania, ale odzyskiwanie danych nigdy nie daje pełnej gwarancji przywrócenia wszystkich utraconych plików.

Najtańszym sposobem na zabezpieczenie danych jest skopiowanie ich na płyty CD lub DVD.

Płyta CD o standardowych parametrach zmieści około 650 MB danych. Istnieją oczywiście płyty o większej pojemności, w tym nawet do 1,4 GB, przy czym tego typu płyty są już dwuwarstwowe. Na rynku dostępne są również CD z możliwością wielokrotnego zapisu, co pozwala na systematyczne odświeżanie i modyfikację archiwum.

Płyty DVD mają znacznie większą pojemność od tradycyjnych krążków CD, w zależności od technologii w jakiej zostały wytworzone mogą pomieścić od 4,7 do 17 GB. Archiwizacja danych na płytach DVD może się więc okazać znacznie bardziej efektywna. Oczywiście większy jest też koszt zakupu płyty.

Archiwizacja przy użyciu płyt ma jednak dwa podstawowe minusy: mają one ograniczoną , niewielką w porównaniu z innymi nośnikami, pojemność i o ile idealnie nadają się na prywatne archiwa zdjęciowe, o tyle w przypadku większej ilości danych wymagających zabezpieczenia, metoda będzie na pewno nieefektywna i przede wszystkim bardzo niewygodna (pracochłonna).

Jak zatem postąpić w przypadku awarii typowo sprzętowej? Jeśli dysk w czasie pracy nietypowo się zachowuje, nie chce pracować lub wydaje dziwne odgłosy należy bezzwłocznie zaprzestać pracy. Kolejne próby uruchamiania komputera mogą jedynie pogłębić uszkodzenia. Zdecydowanie należy zaprzestać usiłowania napraw, lepiej też nie korzystać z urządzeń diagnostycznych – wszelkie manipulacje przy dysku mogą znacznie utrudnić odzysk danych przez profesjonalną firmę, co zwiększy nasze koszty i zmniejszy szanse stuprocentowego odzysku.

Nośniki danych, które uległy uszkodzeniu należy odłączyć od komputera, wyjąć z napędów (postępowanie dotyczy również dyskietek i płyt) zabezpieczyć , w przypadku wysyłki zastosować jak najbardziej hermetyczne opakowanie i przesłać lub dostarczyć do laboratorium.

Odzyskiwanie danych znacznie ułatwi szczegółowa informacja o objawach uszkodzeń i dane konfiguracyjne dysków (np. odnośnie partycji), opis danych i ich objętość w MB ( katalogi, podkatalogi, nazwy i typy plików) i ewentualna informacja o podejmowanych samodzielnie próbach napraw.